Ethereum, PeerDAS ve ZK-EVM kombinasyonuyla blockchain trilemmasını çözme iddiasında. Vitalik Buterin güncellemelerin ağ ölçeklendirmesini merkeziyetsiz tutacağını belirtiyor.
Ethereum co-founder Vitalik Buterin, ağın uzun süredir tartışılan blockchain trilemmasını çözebileceğini iddia etti. İlk paragrafta Ethereum, Vitalik Buterin, PeerDAS ve ZK-EVM terimleri yer alıyor; bu bileşenlerin birleşimiyle ağın güvenlik, merkeziyetsizlik ve ölçeklenebilirlik hedeflerini aynı anda karşılayabileceği ileri sürülüyor. Buterin, Peer-to-Peer Data Availability Sampling (PeerDAS) ve üretim kalitesine yaklaşan ZK-EVM uygulamalarının bu hedefte kritik olduğunu söyledi.
İçindekiler Tablosu
PeerDAS ve data availability sampling nedir?
PeerDAS, düğümlerin tüm işlem verisini indirmeden verinin mevcut olduğunu örnekleyerek doğrulamasını sağlayan bir yaklaşımdır. Bu yöntem, erasure coding ile birlikte çalışarak veriyi parçalara ayırır ve küçük örneklemelerle bütün verinin yeniden inşa edilebileceğini garanti eder. Sonuç olarak doğrulayıcıların depolama ve hesaplama yükü azalır ve tam bir düğüm çalıştırma bariyeri düşer.
PeerDAS’ın sağladığı avantajlar
- Daha düşük depolama gereksinimi ve daha fazla düğüm ademi merkeziyetçiliği
- Artan toplam bant genişliği ve potansiyel işlem/saniye artışı
- Doğrulayıcıların ağ güvenliğini korurken verimliliği artırması
ZK-EVM: Güvenlik ve performans dengesi
ZK-EVM, sıfır bilgi ispatları kullanarak Ethereum Virtual Machine uyumluluğunu korurken blok doğrulamasını daha verimli hale getirmeyi amaçlar. Buterin, ZK-EVM’lerin performans açısından üretim kalitesine yaklaştığını; güvenlik tarafında hâlâ dikkat edilmesi gereken hazırlıklar olduğunu vurguladı. ZK-EVM, blokların doğrulanmasını hızlandırarak uzun vadede gas limitlerinin güvenle artırılmasını mümkün kılabilir.
Yol haritası ve beklentiler
Buterin, PeerDAS’in mainnet’te çalışır durumda olduğunu ve ZK-EVM’lerin 2026 civarında ağın küçük bir kısmında kullanılmaya başlanabileceğini belirtiyor. 2026’da gas limit artışları, 2026-2028 aralığında gas repricing ve durum yapısı güncellemeleri, 2027-2030 arasında ise ZK-EVM’in ana doğrulama yöntemi haline gelmesiyle daha büyük limit artışları öngörülüyor. Ayrıca dağıtık blok oluşturma ve coğrafi adil işlem dahil edilmesi hedeflenen uzun vadeli gelişmeler arasında.
Önemli kilometre taşları
- PeerDAS: Mainnet uygulaması ve doğrulayıcı yükünün azaltılması
- ZK-EVM: Performans optimizasyonu ve güvenlik sertifikasyonu
- Gas limit değişiklikleri ve state yapısı revizyonları
Piyasa tepkisi ve değerlendirme
Bu teknik iddialar piyasa tarafından temkinli iyimserlikle karşılandı. Haberler yayıldığı sırada ETH fiyatı 3,185 USD civarındaydı ve topluluk bazı tahminlerde 4,000 USD hedefine işaret ediyor. Teknik çözümler kağıt üzerinde olumlu görünse de uygulama güvenliği, merkeziyetsizlik dengesi ve benimsenme hızına bağlı riskler var. Haberle ilgili daha fazla teknik ayrıntı ve kaynak için Decrypt bağlantısına bakılabilir.
Sonuç olarak, PeerDAS ve ZK-EVM birleşimi Ethereum için önemli bir adım olabilir; ancak uygulama güvenliği, performans testi sonuçları ve ağ katılımcılarının tepkisi bu iddianın pratikte ne kadar geçerli olduğunu belirleyecek. Okuyucuların teknik gelişmeleri ve roadmap güncellemelerini izlemeye devam etmeleri faydalı olacaktır.