Merkeziyetsiz stabilcoin’ler ABD doları bağımlılığından ve oracle saldırılarından arındırılmalı. Vitalik Buterin daha dayanıklı tasarımlar, düşük staking riski ve altyapı iyileştirmeleri öneriyor.
Ethereum kurucu ortaklarından Vitalik Buterin, bugün kullanılan merkeziyetsiz stabilcoin modellerinin uzun vadeli ağ dayanıklılığı için yetersiz olduğunu belirtiyor. Buterin, U.S. dollar dependence, oracle manipülasyonu ve staking getirilerinin stabilcoin ekonomisini bozduğunu vurguluyor. Bu uyarı, Tether (USDT) ve Circle (USDC) gibi dominan tokenlerin artan kurumsal kullanımıyla eş zamanlı geldi.
İçindekiler Tablosu
Buterin’in temel endişeleri
Buterin üç ana soruna işaret ediyor: stabilcoinlerin tek bir fiat referansına bağımlılığı, oracle sistemlerinin büyük sermaye tarafından ele geçirilebilir olması ve staking getirilerinin token ekonomilerini çarpıtması. Bu riskler, stabilcoinlerin sansüre dayanıklı, küresel bir rezerv aracı olarak benimsenmesini zorlaştırıyor.
USD bağımlılığı
USD sabitliğinin kısa vadede pratik olduğu kabul ediliyor ancak Buterin, uzun vadede tek bir para birimine bağlı kalmanın sorun yaratabileceğini söylüyor. Enflasyon, para politikası değişimleri veya siyasi müdahaleler stabilcoin değerini etkileyebilir. Uzmanlar, küresel bir stabilcoin için çeşitlendirilmiş bir varlık sepeti veya emtialara dayalı modellerin daha sağlam olabileceğini belirtiyor.
Oracle güvenliği ve finansal ele geçirilebilirlik
Oracle verileri, birçok merkeziyetsiz protokol için harici fiyat bilgisinin kritik kaynağı. Buterin, yeterince dağılmamış oracle ağlarının büyük sermaye tarafından manipüle edilebileceğini ve bunun stabilcoin pegini kırabileceğini ifade ediyor. Concordium CEO’su Boris Bohrer-Bilowitzki de oracle merkeziyetsizliğinin altyapı çalışması gerektirdiğini belirtiyor.
- Oracleların ekonomik saldırılara karşı korunması
- Veri sağlayıcı çeşitlendirmesi
- Altyapı düzeyinde güvenlik iyileştirmeleri
Staking getirileri ve stabilcoin rekabeti
Eğer staking getirileri stabilcoin kullanıcılarına sunulan oranlardan çok daha yüksekse, kullanıcılar stabilcoin tutmak yerine staking yapmayı tercih edebilir. Buterin, staking getirilerinin düşürülmesi, daha güvenli staking mekanizmaları veya slashable staking ile uyumlu yeni modellerin araştırılması gerektiğini öneriyor.
Olası çözümler
- Düşük veya ayarlanabilir staking getirileri
- Çoklu fiat/emtia destekli teminat sepetleri
- Oracle dayanıklılığı için ekonomik teşviklerin yeniden tasarımı
- Altyapı odaklı, merkeziyetsiz oracle protokolleri
Sonuç: Dayanıklı bir yol haritası
Stabilcoin piyasası 2025’te 300 milyar doların üzerine çıktı ve kurumlar tarafından benimseniyor. Ancak Buterin’in vurguladığı gibi, bu büyüme merkeziyetsizlik, sansüre direnç ve uzun vadeli finansal istikrar hedefleriyle çatışmamalı. Teknik yenilikler ve altyapı yatırımları, oracle güvenliği ve token ekonomi tasarımlarının yeniden değerlendirilmesiyle birleştirildiğinde daha dirençli stabilcoinler geliştirilebilir. Detaylar ve kaynak için Decrypt haberine bakabilirsiniz.